อาการแพ้นมวัว สามารถเกิดขึ้นได้ที่ผิวหนัง เช่น อาการผื่นลมพิษ ผื่นแดงคัน หรืออาจมีอาการบวมที่ริมฝีปาก ใบหน้า หรือรอบดวงตา และอาจเกิดขึ้นกับระบบทางเดินอาหาร เช่น ปวดท้อง ท้องอืด ท้องเสีย อาเจียน รวมถึงอาจเกิดขึ้นกับระบบทางเดินหายใจ เช่น มีน้ำมูก คัดจมูก ไอ จาม หายใจลำบาก รวมถึงอาจทำให้เกิดอาการแพ้รุนแรงได้
แล้วสาเหตุของการแพ้นมวัวนั้นมาจากอะไรได้บ้าง อาการแพ้นมวัวต่างจาก Lactose Intolerance ไหม แล้วอาหารที่คนแพ้นมวัวควรเลี่ยง มีอะไรบ้าง? ไปดูกันเลยครับ
อาการแพ้นมวัว เป็นอย่างไร?
อาการแพ้นมวัว จะเกิดจากปฏิกิริยาของระบบภูมิคุ้มกันที่ตอบสนองต่อโปรตีนในนมวัว โดยอาการที่ว่าก็อาจเกิดขึ้นได้จากหลายระบบในร่างกายโดยมักเกิดจากหลังการดื่มนมและหลังจากทานผลิตภัณฑ์จากนมวัวได้ไม่นานนัก หรือบางคนก็อาจใช้เวลาหลายชั่วโมงกว่าอาการจะออก ซึ่งอาการต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้นได้ จะมีด้วยกันดังนี้ครับ
- ระบบผิวหนัง เป็นอาการที่พบบ่อยที่สุด เช่น ผื่นลมพิษ ผื่นแดงคัน (Eczema) หรือมีอาการบวมที่ริมฝีปาก ใบหน้า หรือรอบดวงตา
- ระบบทางเดินอาหาร ปวดท้อง ท้องอืด อาเจียน ท้องเสีย (อาจมีมูกหรือเลือดปน) หรือในเด็กทารกอาจมีอาการร้องกวน งอแง (Colic) และแหวะนมบ่อย
- ระบบทางเดินหายใจ มีน้ำมูก คัดจมูก ไอ จาม หายใจมีเสียงหวีด หรือหายใจลำบาก
- อาการแพ้รุนแรง เป็นกรณีฉุกเฉินที่อาจอันตรายถึงชีวิต โดยจะมีอาการหลายระบบพร้อมกัน เช่น หายใจลำบาก ความดันโลหิตต่ำ และอาจหมดสติได้
สาเหตุของอาการแพ้นมวัว
สาเหตุหลักๆ ของอาการแพ้นมวัวจะเกิดจากระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายที่เข้าใจว่าโปรตีนในนมวัวนั้นเป็นสิ่งแปลกปลอม ซึ่งระบบภูมิคุ้มกันจะสร้างแอนติบอดีขึ้นมาและปล่อยสารฮิสตามีนที่เป็นตัวการในการทำให้เกิดอาการแพ้ต่างๆ มักเกิดกับคนที่มีปัญหาระบบย่อยอาหารและระบบภูมิคุ้มที่ไม่แข้งแรง อาจเกิดขึ้นจากปัจจัยทางด้านพฤติกรรมและมีประวัติแพ้ในครอบครัว
อาการแพ้นมวัว ต่างจาก Lactose Intolerance ไหม?
อาการแพ้นมวัวกับ Lactose intolerance หรือภาวะร่างกายย่อยแลคโตสได้ไม่สมบูรณ์ จะมีความแตกต่างกันในเรื่องของระบบ การแพ้นมวัวจะเป็นที่ระบบภูมิคุ้มกันและทำให้เกิดอาการได้ในหลายระบบ เช่น ระบบผิวหนัง ทางเดินหายใจและทางเดินอาหาร ส่วน Lactose intolerance จะเป็นที่ระบบย่อยอาหารที่มักจะมีอาการเกิดในระบบทางเดินอาหารเท่านั้น เช่น ท้องอืด ปวดท้อง ท้องเสีย
อาหารที่คนแพ้นมวัวควรหลีกเลี่ยง
คนที่มีอาการแพ้นมวัวจะต้องเลี่ยงนมวัวและผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของนมวัวอย่างเคร่งครัด ยกตัวอย่างเช่น
อาหารที่ต้องหลีกเลี่ยงโดยตรง
- นมวัวทุกรูปแบบ (นมสด, นมผง, นมข้นหวาน, นมข้นจืด)
- โยเกิร์ต
- ชีสทุกชนิด
- เนยและมาการีนที่มีส่วนผสมของเนย
- ครีมและวิปครีม
- ไอศกรีม (ที่มีส่วนผสมของนม)
- นมจากสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดอื่น เช่น นมแพะ นมแกะ (เนื่องจากมีโปรตีนโครงสร้างคล้ายกัน อาจกระตุ้นให้แพ้ได้)
อาหารที่มักมีนมวัวเป็นส่วนประกอบแอบแฝง:
- เบเกอรี่ เค้ก, คุกกี้, ขนมปัง, พาย, วาฟเฟิล, แพนเค้ก
- ช็อกโกแลต โดยเฉพาะช็อกโกแลตนม
- เครื่องดื่ม โกโก้, ชานม, กาแฟใส่นม, เครื่องดื่มปั่นที่ใส่นม
- อาหารแปรรูป:ไส้กรอก, แฮม (บางชนิด), ลูกชิ้น (บางสูตร)
- ซอสและน้ำสลัด ซุปครีม, น้ำสลัดครีม, คัสตาร์ด
- อาหารอื่นๆ พิซซ่า (ที่มีชีส), มันบด (ที่ผสมเนยหรือครีม)
อาการแพ้นมวัว เป็นสิ่งที่คนแพ้นมวัวต้องรู้ครับ เพื่อให้เราสามารถรู้ได้ว่าสิ่งที่เรากำลังเจอคืออาการจากอะไร รวมถึงการงดอาหารที่มีส่วนผสมของนมวัวนั้นก็เป็นสิ่งสำคัญเช่นกัน เพราะการแพ้นมวัวนั้นสามารถเกิดอาการได้ทั้งอาการแพ้ตามระบบต่างๆ แต่ถ้าหากแพ้รุนแรงก็จะเป็นปัจจัยเสี่ยงสุขภาพได้ครับ
อ่านบทความเพิ่มเติม:
ถั่วเลนทิล ประโยชน์ 6 อย่าง ถั่วมากประโยชน์ เป็นมิตรสุขภาพ
