โปรตีน เป็นสารอาหารสำคัญกับร่างกายในหลากหลายด้าน เช่น จำเป็นต่อกล้ามเนื้อ เป็นอาหารบำรุงกล้ามเนื้อ สร้างและซ่อมแซมเนื้อเยื่อ สังเคราะห์ฮอร์โมนและเอนไซม์ รวมถึงเป็นแหล่งพลังงานที่สำคัญในการใช้ชีวิตประจำวันครับ หน่วยย่อยของโปรตีนอย่างหนึ่งคือ “กรดอะมิโน” ในบทความนี้ เราจะมาอธิบายว่า กรดอะมิโน ช่วยอะไร กรดอะมิโนจำเป็นกับกรดอะมิโนไม่จำเป็นต่างกันอย่างไร อาหารที่มีกรดอะมิโน หากได้จากไหน? ไปดูกันครับ
กรดอะมิโน คืออะไร
กรดอะมิโน (Amino acid) คือหน่วยย่อยพื้นฐานหรือสารประกอบอินทรีย์ที่ประกอบกันกลายเป็นโปรตีน ซึ่งโปรตีนที่ว่านี้จะเป็นส่วนประกอบสำคัญของทุกเซลล์ในร่างกายของเรา ตั้งแต่กล้ามเนื้อ กระดูก ผิวหนัง ไปจนถึงเอนไซม์และฮอร์โมนของร่างกาย ทำให้กรดอะมิโนมีความจำเป็นและมีบทบาทสำคัญสำหรับการทำงานของร่างกายโดยรวม โดยจะแบ่งประเภทเป็น 2 ประเภท คือกรดอะมิโนจำเป็นและกรดอะมิโนไม่จำเป็น ซึ่งมีทั้งหมด 20 ชนิด
กรดอะมิโนจำเป็นกับกรดอะมิโนไม่จำเป็น ต่างกันอย่างไร
เพราะร่างกายของเราต้องการกรดอะมิโนทั้งหมด 20 ชนิด ซึ่งจะแบ่งเป็น 2 ประเภทหลักๆ คือกรดอะมิโนจำเป็นและกรดอะมิโนไม่จำเป็น ความแตกต่างของทั้ง 2 ประเภท จะมีด้วยกันดังนี้
- กรดอะมิโนจำเป็น (Essential Amino Acids) คือกรดอะมิโนที่ร่างกายไม่สามารถสร้างเองได้ หรือสามารถสร้างได้แต่ไม่เพียงพอตามที่ร่างกายต้องการ จึงจำเป็นต้องได้รับจากการทานอาหารถึงจะเพียงพอ ซึ่งจะมีทั้งหมด 9 ชนิดด้วยกัน ได้แก่ ฮิสทิดีน, ไอโซลิวซีน, ลิวซีน, ไลซีน, เมไทโอนีน, ฟีนิลอะลานีน, ทรีโอนีน, ทริปโตเฟน และวาลีน
- กรดอะมิโนไม่จำเป็น (Non-essential Amino Acids) คือกรดอะมิโนที่ร่างสามารถสังเคราะห์ขึ้นมาเองได้ โดยจะมีทั้งหมด 11 ชนิด ยกตัวอย่างเช่น อะลานีน, อาร์จินีน, แอสพาราจีน, กรดแอสปาร์ติก, ซีสเตอีน เป็นต้น
สังเกตได้ว่าข้อแตกต่างหลักๆ จะเป็นแหล่งที่มาเท่านั้น ความสำคัญจะมีพอๆ กัน
กรดอะมิโน ช่วยอะไร
กรดอะมิโน ช่วยอะไร? กรดอะมิโนทำหน้าที่หลายอย่างที่สำคัญกับร่างกายครับ ประโยชน์ของกรดอะมิโนจะมีด้วยกันดังนี้
- สร้างและซ่อมแซมเนื้อเยื่อ: เป็นส่วนประกอบหลักในการสร้างกล้ามเนื้อ, ซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ และช่วยให้บาดแผลหายเร็วขึ้น
- สังเคราะห์ฮอร์โมนและเอนไซม์: ควบคุมกระบวนการต่างๆ ในร่างกายให้ดำเนินไปอย่างปกติ เช่น การเผาผลาญอาหาร
- เสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกัน: สร้างแอนติบอดีเพื่อต่อสู้กับเชื้อโรคและสิ่งแปลกปลอม
- เป็นแหล่งพลังงาน: ในกรณีที่ร่างกายขาดคาร์โบไฮเดรตและไขมัน สามารถใช้กรดอะมิโนเป็นพลังงานทดแทนได้
- รักษาสุขภาพผิว ผม และเล็บ: เป็นองค์ประกอบสำคัญที่ช่วยให้ผิวหนังมีความชุ่มชื้น, ลดเลือนริ้วรอย รวมถึงเสริมสร้างความแข็งแรงให้เส้นผมและเล็บ
- ควบคุมการทำงานของสมอง: กรดอะมิโนบางชนิดเป็นสารตั้งต้นในการสร้างสารสื่อประสาท ซึ่งมีผลต่ออารมณ์, การนอนหลับ และความอยากอาหาร
กรดอะมิโน หาได้จากไหน
หลังจากที่รู้ว่ากรดอะมิโน ช่วยอะไรแล้ว ก็ต้องรู้ด้วยว่ากรดอะมิโน หาได้จากไหนบ้าง ซึ่งจริงๆ แล้ว เราทานอาหารที่มีกรดอะมิโนกันเป็นประจำ เราสามารถรับกรดอะมิโนได้จากการรับประทานอาหารที่มีโปรตีนสูง โดยแหล่งอาหารที่อุดมไปด้วยกรดอะมิโน ยกตัวอย่างเช่น
- โปรตีนจากสัตว์: เนื้อสัตว์ต่างๆ (ไก่, หมู, เนื้อวัว), ปลา, ไข่, นม และผลิตภัณฑ์จากนม เช่น โยเกิร์ตและชีส ซึ่งโปรตีนจากสัตว์มักจะมีกรดอะมิโนจำเป็นครบถ้วน
- โปรตีนจากพืช: ถั่วเหลืองและผลิตภัณฑ์จากถั่วเหลือง (นัตโตะ,เต้าหู้, เทมเป้), ควินัว, ถั่วเลนทิล, ถั่วต่างๆ, เมล็ดพืช และธัญพืช แม้โปรตีนจากพืชบางชนิดอาจมีกรดอะมิโนจำเป็นไม่ครบทุกชนิด แต่การรับประทานพืชโปรตีนให้หลากหลายก็จะช่วยให้ร่างกายได้รับกรดอะมิโนที่จำเป็นอย่างครบถ้วนได้
กรดอะมิโน ช่วยอะไร? กรดอะมิโนนั้นมีความสำคัญต่อร่างกายในหลายด้านเลยครับ เพราะฉะนั้น การทานอาหารที่มีกรดอะมิโนจำเป็นจึงเป็นสิ่งสำคัญสำหรับทุกเพศทุกวัย นอกจากนี้ การเลือกทาน KINN นัตโตะ ที่สกัดมาจากนัตโตะ ก็เป็นอาหารอย่างหนึ่งที่อุดมไปด้วยกรดอะมิโนจำเป็นที่สำคัญต่อร่างกายเช่นกัน
อ่านบทความเพิ่มเติม:
ทริปโตเฟน คืออะไร มีประโยชน์อะไรบ้าง และอาหารที่มีทริปโตเฟน
