สูตรต้มจืดสับปะรดซี่โครงหมูอ่อน สูตรซดก้นหม้อ อร่อยลืมอิ่ม

หลายๆครั้ง ที่เราอยู่ตรงกลางก็ต้องคอยคิดคำพูด และวิธีการเพื่อเอาตัวให้รอดจากสถานการณ์ที่ต้องเจอเวลาต้องประสานงานกับคนที่เค้าไม่ถูกกัน

เรื่องที่มันควรจะเร็วเลยต้องช้า เรื่องที่ควรจะเล็กกลายเป็นใหญ่ บริษัทใหญ่ก็มีการเมืองแบบบริษัทใหญ่ บริษัทเล็กก็มีแบบเล็กๆของตัวเอง แต่ที่แน่ๆ คือ ดูไร้สาระ เปลืองสมองและเวลาอย่างยิ่ง

ทักษะด้านการเมือง เป็นคนละอย่างกับ ทักษะเรื่องคนนะครับ (เช่นทักษะการทำงานร่วมกับผู้อื่น หรือทักษะการเข้าอกเข้าใจ) สองอย่างนี้เป็นเรื่องเดียวกันแต่อยู่คนละด้าน คือทักษะเรื่องคนอยู่ด้านบวก ส่วนการเมืองอยู่ด้านตรงกันข้าม

เนื่องจากผมเคยทำงานเป็นลูกจ้างตั้งแต่เป็นพนักงานปฏิบัติการไปจนถึงเป็นระดับบริหารเข้าประชุมร่วมกับบอร์ดและผู้บริการระดับสูง เลยค้นพบว่าการเมืองในที่ทำงานแต่ละออฟฟิศนั้นถึงจะไม่เหมือนกัน แต่จะมาจากสาเหตุคล้ายๆกัน

พอได้ทำบริษัทตัวเอง ผมเคยสัมภาษณ์ผู้บริหารระดับสูงที่จะเชิญมาจากบริษัทระดับใหญ่ ว่าคิดยังไงกับการเมืองในออฟฟิศ

คำตอบที่ผมได้รับคือ บริษัทไหนไม่มีการเมืองมันไม่มีหรอก มีทุกที่แหละ

ประโยคนี้ทำให้ผมเอามาคิดกระบวนการวิศวกรรมย้อนกลับว่า งั้นถ้าเราจะไม่ให้มีการเมืองในบริษัทล่ะ ต้องทำยังไง

หลังจากผ่านประสบการณ์การทำงานมาพอสมควร ผมเลยได้ค้นพบต้นเหตุที่นำมาถึงหลัก 5 ข้อ ว่าการทำให้บริษัทปราศจากการเมืองนั้นต้องทำยังไง

1.อย่าแต่งตั้งคนที่ความสามารถไม่ถึงเป็นหัวหน้า

คนทำงานถ้าไม่ใช่เจ้าของจริงๆ นั้นแต่งตั้งตัวเองไม่ได้ การจะมาเป็นหัวหน้าคนอื่นได้นั้นต้องถูกแต่งตั้งมา หรือรับเข้ามาใหม่ การแต่งตั้งคนที่ความสามารถมีไม่มากพอ จะบีบบังคับให้เขาต้องเอาตัวรอดด้วยวิธีการอื่นเพื่อสร้างผลงาน ซึ่งอาจรวมไปถึงการสร้างเครือข่ายหรือกลุ่มก๊วน ซึ่งที่สุดแล้วก็จะนำไปสู่ระบบพวกชั้นพวกเธอ กลายเป็นระบบการเมืองไปโดยปริยาย

2.การทำงานคือระบบห่วงโซ่ ดังนั้นไม่ควรมีคนว่าง

การทำงานของระบบส่งต่องานเพื่อเพิ่มมูลค่า (create value-added) นั้นการเมืองในที่ทำงานจะเกิดขึ้นเมื่อมี นายเอ ทำงานน้อยกว่า นายบี โดยทั้งคู่อยู่ในระดับเดียวกัน ซึ่งจะทำให้เกิดเงื่อนไขเปรียบเทียบ, การเรียกร้องขอความเห็นใจและการแบ่งฝักแบ่งฝ่าย

หรือบางแห่ง มีตำแหน่งในระดับบริหารมากเกินไป เช่นบางบริษัทมีตำแหน่งผู้ช่วยหรือรองประธานหลายคนแต่ส่วนใหญ่ทำงานอะไรไม่รู้มีแต่เดินไปเดินมา ไม่เคยเข้าใจและนำรายละเอียดเข้าที่ถูกต้องจริงๆ เข้าที่ประชุม โดยคนทำงานจริงๆไม่เคยได้ลืมตาอ้าปากนำเสนอว่าปัญหาที่ต้องแก้จริงๆคืออะไร

เรื่องปริมาณงานนั้น มีความเป็นศิลป์มากกว่าศาสตร์อยู่นิดหน่อย เพราะปริมาณงานในความเป็นจริงโดยเฉพาะในออฟฟิศนั้นมักไม่สามารถตีออกมาเป็นตัวเลขได้ชัดๆ

ทั้งนี้ การเมืองในที่ทำงานมักจะเกิดในสถานการณ์ที่คนหนึ่งทำงานน้อยกว่าอีกคน ไม่ใช่เพราะประสิทธิภาพ นายเอ ดีกว่า นายบี

กลับกัน การแข่งขันเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของสมาชิกในทีมกลับเป็นการสร้างผลในด้านบวกให้กับบริษัทมากกว่าจะสร้างเงื่อนไขให้เกิดการเมืองในองค์กร ภายใต้เงื่อนไขว่าการแต่งตั้งคนที่ไม่มีความสามารถตามข้อ 1 ต้องไม่มี

3.ผู้บริหารระดับสูงมุ่งสนใจแต่ภาพรวมและละเลยรายละเอียด

การปล่อยปละรายละเอียดแล้วมุ่งแต่จะเอาผลที่ต้องการนั้น จะเป็นเชื้อชั้นดีให้ทีมงานรวมหัวกันตั้งแก๊งค์ในการเต้าผลงานขึ้นมาอย่างเป็นขบวนการ และสร้างวัฒนธรรมถ้าแกเป็นคนดีมากก็ไม่ต้องมาเข้าพวกขึ้นมา คนดีๆก็อยู่ไม่ไหว ไอ้ที่ยังอยู่ก็สนแต่ทำผลงานให้ถูกใจนาย รู้อีกทีก็แผลระเบิด ตามแก้ไขกันไม่ไหว ส่วนบรรดาแก๊งค์เต็มที่ก็หนีไปสมัครงานกับบริษัทคู่แข่ง ทิ้งปัญหาให้คนอื่นต้องตามแก้ต่อไป

4.มีวัฒนธรรมเป้าหมายองค์กรสำคัญน้อยกว่า เป้าหมายส่วนตัว

ปัญหาเรื่องนี้ มาได้จาก 3 สาเหตุคือ

4.1 การสื่อสารเป้าหมายส่วนรวมไม่ดี หรือไม่ชัดเจน วัฒนธรรมการมีเป้าหมายร่วมกันจึงไม่เกิด

4.2 ระบบการจัดการเรื่องระหว่างแผนกทั้งระบบงานและเป้าหมายภายในไม่เอื้อให้เกิดความสำเร็จแล้วเป็นผลงานร่วมกัน คนเลยมุ่งกอดแต่เป้าหมายของตัวเองเป็นใหญ่

4.3 เป้าหมายส่วนตัวถูกตั้งมาสูงลิบลิ่วและลงรายละเอียดมากจนเกินไป จนทำให้คนทำงานจับต้นชนปลายการทำผลงานไม่ถูก

ผมเคยอยู่ในบริษัทที่ผู้บริหารระดับสูงสุดของต่างสายธุรกิจต่างมีประเด็นในเรื่องการรับรู้รายได้ว่าต้องเข้าเป็นผลงานของใครในเกือบทุกครั้งที่มีการประชุม แถมยังโจมตีลับหลังกันว่าใครแอบขายอะไร ซึ่งสร้างความเวียนหัวให้คนทำงาน แถมทำให้พนักงานน้องน้อยๆ ต่างสงสัยว่าด้วยเหตุอะไรที่ต้องมาแย่งกันก็ในเมื่อยอดขายทั้งหมดมันก็เข้ามาหล่อเลี้ยงองค์กรเราทุกคน

นอกจากนี้เวลาช้างสารอย่างผู้บริหารระดับสูงรบกันที หญ้าแพรกอย่างน้องๆ พนักงานอายุน้อยๆ ก็ได้แต่ภาวนาว่าประชุมให้จบๆซักที จะได้แยกย้ายไปทำงาน

5.Virtual distances ข้อนี้ลองกูเกิลกันดูได้ครับ มันประกอบไปด้วย affinity, physical และ operational distances

แปลตรงๆ ตัวก็คือ “ความห่าง” แต่ผมจะสรุปแบบง่ายๆ ว่ามันคือการที่คนทำงานเห็นหรือไม่เห็นคนทำงานด้วยกัน

อธิบายลงรายละเอียดว่าทำไมความห่างจึงเป็นสาเหตุของการเมือง

ก็เพราะคนทำงานโดยทั่วๆไป มักจะคิดว่า แผนกตัวเองนั้นทำงานเต็มที่และทุ่มเทเพื่อให้งานออกมาดี แต่เมื่อส่งต่องานไปยังแผนกอื่นแล้วงานไม่ไหลลื่นอย่างที่หวัง ก็มักจะคิดเหมาว่าเพราะแผนกอื่นไม่ทุ่มเทและทำงานให้ดีอย่างเรา มีแต่เราที่เต็มที่และรักองค์กร

ยิ่งอยู่ห่างๆกัน ไม่เห็นกันว่าอีกแผนกมันทำงานรึเปล่านานวันเข้าก็เลยมีมุ้ง มีก๊วน จับกลุ่มกันว่าพวกแก พวกฉัน แผนกฉันสิเต็มที่ แผนกนั้นมันทำไรก็ไม่รู้

ระยะห่างในทางกายภาพเลยสร้างระยะห่างในด้านอื่นๆ ตามมาด้วย

อย่างไรก็ดี การเอาทุกคนมานั่งรวมกันก็จะแทบไม่มีประโยชน์เลย หากไม่สามารถทำให้ข้อ 1-4 เกิดขึ้นได้

เพิ่มเติม:

การเมืองเป็นเรื่องน่ารังเกียจเมื่อมันถูกใช้ไปเพื่อเป้าหมายส่วนตัวเป็นใหญ่ โดยละเลยเป้าหมายส่วนรวม

และระดับความเข้มข้นของการเมืองภายในองค์กรก็มักเป็นตัวเร่งอย่างหนึ่งที่ทำให้องค์กรจะสามารถดึงดูดและเก็บคนเก่งไว้และทำให้อยู่ได้นานและยั่งยืนได้หรือไม่

ยิ่งในโลกยุคปัจจุบันที่คนส่วนใหญ่มองหาความ
ชัดเจน รวดเร็ว ได้ผล มากกว่าคำพูดสวยหรู การประสานงานที่เยิ่นเย้อ แต่ขาดแคลนประสิทธิภาพ

วัฒนธรรมองค์กรที่ดีนั้น ทุกคนในองค์กรนั้นมีส่วนสำคัญเสมอในการร่วมมือสร้าง ซึ่งไม่สามารถใช้เวลาสร้างในชั่วข้ามคืน แต่ต้องค่อยต่อเติม แก้ไข และปรับปรุงร่วมกันไปเรื่อยๆ

สุดท้าย จะสร้างสรรค์ที่ทำงานให้เป็นครอบครัว เป็นทีมกีฬา เป็นสภาการเมือง หรือจะเป็นสมรภูมิรบ ผู้นำองค์กรนั้นมีส่วนสำคัญมากที่สุดในการริเริ่มและส่งเสริม รวมไปถึงคัดเลือกทีมงานและประเมินผลเพื่อให้คงประสิทธิภาพองค์กรไว้ได้ หากไม่ใส่ใจในเรื่องนี้วันหนึ่งก็อาจทำให้องค์กรกลายเป็นเหมือนราชการที่มีระบบ แต่เต็มไปด้วยการเมืองแทรกแซง ทำให้พัฒนาได้ไม่ทันกับยุคสมัยครับ

#ThomasHongpakdee
#คิดแบบSTARTUP
#ทำอย่างSME
#มีระบบแบบมหาชน

=================